ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 7/11/2014

Η Υπεύθυνη της Λέσχης Ανάγνωσης κα Αμαλία Νάνου ενημερώνει τα μέλη και τους φίλους της Λέσχης ότι η επόμενη ανάγνωση θα γίνει την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2014 και ώρα 6 το απόγευμα στο Δημοτικό Κατάστημα Αυλώνα. Θα αναγνωστεί το βιβλίο της συγγραφέως Αθηνάς Κακούρη "Πασαδόροι και Βαστάζοι'' που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Καλούνται τα μέλη και οι φίλοι της Λέσχης στην ανάγνωση του βιβλίου.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Μια παρέα ανθρώπων ζεί ξανά το κλίμα της παλιάς γειτονιάς. Χωρίς ρεύμα λόγω απεργίας, οι «γείτονες» χάνουν όλες τις ανέσεις που χαρακτηρίζουν μία σύγχρονη κοινωνία. Με άλλα λόγια, ψυγείο, τηλεόραση, ίντερνετ, φαϊ, γιόκ. Ετσι χωρίς να το θέλουν επιστρέφουν σε μια εποχή αλλιώτικη, διαφορετική μα γεμάτη μυρωδιές. Ζουν όλοι τους μία ατμόσφαιρα ολότελα ρομαντική. Μια ατμόσφαιρα που είτε το θέλουν είτε όχι τους φέρνει πιο κοντά, σε κάποιες περιπτώσεις πολύ πιο κοντά. Με τα προσωπεία να πέφτουν.

Ένα δαχτυλίδι εξαφανίζεται μυστηριωδώς, ναι πως, εμένα μου λες, μουρντάρικο το χέρι του λεγάμενου, ένα ζευγάρι παπουτσιών φέρνει τα πάνω κάτω στην βαρετή και άκρως προβλέψιμη καθημερινότητα ενός ζευγαριού όπου όλοι και όλα έχουν συγκεκριμένους ρόλους, μία γυναίκα διχοτομείται μεταξύ του ενός εαυτού της και του άλλου, αυτού που πραγματικά θα ήθελε να της είχε προκύψει, ένας αστροφυσικός, ο Θεός να τον κάνει, ζεί την απόλυτη παράνοια μέσα στο ίδιο του το σπίτι, σε μια ιστορία γεμάτη ευτράπελα, με τα γέλια από τους μοναδικούς διαλόγους  που ακολουθούν, να πέφτουν μέχρι δακρύων. Αυτά και άλλα πολλά τραγικά και μη, συμβαίνουν στη μία και μοναδική αυλή της γειτονιάς, αυτή με τον ξυλόφουρνο, συνεπώς υπάρχει φαϊ άρα και κρασί. Οι γλώσσες χαλαρώνουν σε βαθμό που λύνονται και τα όσα προκύπτουν… υπό το φως των φεγγαριών.

Μια σειρά από σύγχρονα παραμύθια, τα μοιράζονται μαζί μας ένα προς ένα, οι ετερόκλητοι  καλεσμένοι της εν λόγω αυλής. Και όπως πολύ σωστά μας τονίζει η καταπληκτική πένα της Αθηνάς Κακούρη, της βγάζω το καπέλο για το υπέροχο «Πριμαρόλια», όταν το ρεύμα επιστρέψει, τίποτα μα τίποτα δεν θα είναι όπως πριν..

Η αποξένωση των παρευρισκομένων θα έχει παρέλθει οριστικά και στη θέση της θα κυριαρχεί η έννοια της γειτονιάς με τις αυλές πλέον ορθάνοιχτες. Όλοι θα γνωρίζονται με όλους. Και από την καλή και από την... ανάποδη. Πρόσωπα γεμάτα φως. Καθάρια.

Έντεκα ιστορίες με εξαιρετική αφήγηση. Ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα, μία συλλογή διηγημάτων στην οποία τηρήθηκαν οι ορθογραφικές επιλογές της συγγραφέως, ναι! πολυτονικό – άκρως  νοσταλγικό, που δημοσιεύτηκαν τα προηγούμενα χρόνια στα διάφορα έντυπα που αρθρογραφούσε η «Κυρία» Αθηνά Κακούρη και η οποία όπως ορθότατα σημειώνει, η μεγάλη της ηλικία την βοηθά να μας ξεναγεί στο παρελθόν του τόπου μας.

 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Η Αθηνά Κακούρη γεννήθηκε το 1928 στην Πάτρα και δημοσίευσε τα πρώτα της χρονογραφήματα και ταξιδιωτικές εντυπώσεις στην τότε μεγαλύτερη εφημερίδα, τον Νεολόγο των Πατρών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Γιώργος και η Λένα Σαββίδη, που διηύθυναν το περιοδικό Ταχυδρόμος, άρχισαν να δημοσιεύουν ταχτικά αστυνομικά της διηγήματα, με εικονογράφηση του Μποστ, τα οποία τελικά εξέδωσαν και σε βιβλίο (Αλάτι στα φυστίκια). Της ανέθεταν επίσης και μεγάλα ρεπορτάζ, τέλος δε έγινε συντάκτρια του περιοδικού. Την ίδια εποχή έγραψε μια ραδιοφωνική σειρά, μετέφρασε για μεγάλους εκδοτικούς οίκους λογοτεχνία και Ιστορία, και συνεργάστηκε με διάφορα άλλα έντυπα.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, ο Άλκης Αγγέλου την προέτρεψε να γράψει ένα ιστορικό μυθιστόρημα τοποθετημένο στην εποχή του Διαφωτισμού. Η προπαρασκευαστική μελέτη για τα έργα Της τύχης το μαχαίρι και Η σπορά του ανέμου απαίτησε περίπου μια δεκαετία. Ακολούθησαν όμως με ταχύτερο ρυθμό τα μυθιστορήματα Με τα φτερά του Μαρίκα (ένας αεροπορικός άθλος στην εποχή του Διχασμού), Πριμαρόλια (η Πάτρα της σταφίδας· ακμή και κρίση), Ο χαρταετός (το Λαύριον και ο δήθεν μυθικός του πλούτος, μια χρηματιστηριακή τρέλα), Θέκλη (κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις των πολέμων 1912 και 1913). Άλλα έργα της: Κυνηγός φαντασμάτων, Με τα χέρια σταυρωμένα, Πασαδόροι και βαστάζοι. Συμμετείχε στους συλλογικούς τόμους: Ελληνικά Εγκλήματα και Ελληνικά Εγκλήματα 2, 3, 4. Είναι ιδρυτικό μέλος της ΕΛΣΑΛ και επίτιμος πρόεδρός της.

Η Αθηνά Κακούρη λέει ότι η μεγάλη της ηλικία την βοηθά για να μας ξεναγεί στο παρελθόν του τόπου μας.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΖΥΓΟΜΑΛΑ

Η Προϊσταμένη του Τμήματος Μουσείων Νεωτέρου Πολιτισμού κα Βίλλυ Φωτοπούλου και ο κος Νίκος Σπανάκης συντηρητής του Υπουργείου Πολιτισμού, υπό την εποπτεία του οποίου ανήκει το Μουσείο Ζυγομαλά, επισκέφθηκαν θεσμικά στις 14 Οκτωβρίου 2014 τους χώρους του Μουσείου. Εξέτασαν και έλεγξαν ενδελεχώς όλους τους χώρους του Μουσείου εσωτερικά και εξωτερικά. Ενέκριναν και εξήραν την επανατοποθέτηση των κειμηλίων σε βιτρίνες εντός του εκθεσιακού χώρου. Σχολίασαν θετικά την ποικιλλότητα όσων εκτίθενται. Έδωσαν οδηγίες για τη διατήρηση αυτών στην καλή κατάσταση στην οποία αυτά έχουν περιέλθει με τη φροντίδα της Διευθύντριας του Μουσείου κυρίας Εφης Κρέμου και της Ομάδας Διάσωσης του Μουσείου Ζυγομαλά την οποία έχει συστήσει ο Σύλλογός μας. Πρότειναν λύσεις και δράσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του Μουσείου και την εξεύρεση λειτουργικών πόρων. Εντυπωσιάστηκαν από τον πλούτο των ποικίλλων εκθεμάτων του Μουσείου και ιδίως όσων επανεκτέθησαν στους Μουσειακούς χώρους. Υποσχέθηκαν την αμέριστη συμπαράσταση και αρωγή του Υπουργείου Πολιτισμού στις δράσεις που έγιναν, γίνονται και θα γίνουν υπέρ του Μουσείου. Φεύγοντας έγραψαν στο βιβλίο επισκεπτών του Μουσείου ένα ενθαρρυντικό σημείωμα που επιβραβεύει τους κόπους και τις προσπάθειες των τριών τελευταίων ετών που έγιναν για τη διάσωση και ανάδειξη του Μουσείου. Επιβράβευση πολύτιμη απέναντι στις κάθε είδους αντιξοότητες και εμπόδια που προβάλλουν πάντοτε όσοι αδιαφορούν για την πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου. Το Υπουργείο Πολιτισμού επιβεβαίωσε με τον καλύτερο τρόπο ότι "το Μουσείο Ζυγομαλά...μας αφορά!"

Νέος και ελπιδοφόρος άνεμος πνέει στο Μουσείο Ζυγομαλά! 

Αριστερά ο κύριος Σπανάκης, στο κέντρο η κυρία Φωτοπούλου, 

δεξιά η κυρία Κρέμου στην είσοδο του Μουσείου

μπροστά στις διάσημες κούκλες μινιατούρες του Όθωνα και της Αμαλίας 

και την παιδική φορεσιά του Ανδρέα Ζυγομαλά

 στη Ρωμαϊκή Αυλή του Μουσείου

 στην νέα εγκατάσταση του λέβητα θέρμανσης 

εκτός του Μουσειακού χώρου

στην μόλις αποκαταστημένη τραπεζαρία της Οικίας Ζυγομαλά

 ιδιόχειρες επιστολές της Λουκίας Ζυγομαλά στα Γαλλικά

 το πρωτότυπο σχέδιο του σιδηροδρόμου και η χάραξή του από τον Αυλώνα, έτους 1890 περίπου!

ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΖΥΓΟΜΑΛΑ-13/10/2014

Στις 13 Οκτωβρίου 2014 η τραπεζαρία της Οικίας Ζυγομαλά, η οποία είχε μετατραπεί σε αποθήκη και λεβητοστάσιο καλοριφέρ(!) κατά την ''ανακαίνιση'' του Μουσείου το 1990, αποκαταστάθηκε στην πρώτη της μορφή και χρήση, την οποία είχε προβλέψει και προορίσει με την διαθήκη της  η δωρήτρια όπως παραμείνει αναλλοίωτη μαζί με τα υπόλοιπα τμήματα του Μουσείου-Ιδρύματός της.

Εδώ και 3 χρόνια η Ομάδα Διάσωσης του Μουσείου Ζυγομαλά με επικεφαλής την Διευθύντριά του κυρία Έφη Κρέμου, εργάστηκε εθελοντικά για να αποκαταστήσει τον χώρο αλλά και να προστατεύσει τα εκατοντάδες εκθέματα και κειμήλια του Μουσείου που είχαν απορριφθεί εκεί μετατρέποντάς τον σε αποθήκη και σε συγκατοίκηση με το λεβητοστάσιο του καλοριφέρ που είχε εγκατασταθεί εντός του Μουσείου!!!

Τα περισσότερα εκθέματα από αυτά που ευρίσκονταν εντός της αποθήκης (κατά 50% κειμήλια του Ανδρέα Ζυγομαλά) επανεκτέθηκαν μέσα στους χώρους του Μουσείου, όπου ανέκαθεν ευρίσκονταν, υπενθυμίζοντας ξανά τη μνήμη του μονάκριβου παιδιού της Λουκίας Ζυγομαλά, ο πρόωρος χαμός του οποίου ήταν η αφορμή για την πολυσχιδή μετέπειτα δράση της μητέρας του και τις ευεργεσίες που αυτή προσέφερε στον Αυλώνα.

Η Λουκία Ζυγομαλά με την έκθεση των κειμηλίων του παιδιού της ήθελε να τονίσει και αυτή την πτυχή της δράσης της, η οποία ξεκίνησε με ένα προσωπικό δράμα και μετουσιώθηκε σε ανιδιοτελή προσφορά προς τους συνανθρώπους της.

Η διάταξη των εκθεμάτων τα οποία η Λουκία Ζυγομαλά είχε απαγορεύσει ρητά με τη διαθήκη της να μετακινηθούν από τη θέση τους, δήλωνε στον επισκέπτη του Μουσείου και την πορεία της λαμπρής αυτής οικογένειας μέσα στο χρόνο, παράδειγμα προς μίμησιν στους επισκέπτες αλλά και στους εκάστοτε μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Αυλώνα, στο οποίο δωρήθηκε το Ίδρυμα.

Έχοντας όλα αυτά υπόψιν η Διευθύντρια του Μουσείου, ευθύς ως ανέλαβε τα καθήκοντά της το Νοέμβριο 2011, κινήθηκε προς αποκατάσταση της διαθήκης της δωρήτριας, της σημειολογίας της έκθεσης και της ιστορικότητας του χώρου.

Αρωγός σε όλη αυτή την προσπάθεια στάθηκε καταστατικά ο Σύλλογός μας με την Ομάδα Διάσωσης του Μουσείου Ζυγομαλά που συνέστησε, δαπανώντας χρήματα και προσωπική εργασία των μελών του.

Στις 13 Οκτωβρίου 2014 αφού ο καυστήρας θέρμανσης με την εργασία του κυρίου Σπύρου Καλέμη είχε απομακρυνθεί και αφού τα εκθέματα της τέως αποθήκης είχαν επανατοποθετηθεί στο Μουσείο, αποκαταστάθηκε και ο χώρος της τραπεζαρίας της Οικίας Ζυγομαλά.

Στα έπιπλα της τραπεζαρίας αυτής η οποία είχε μεταφερθεί στον Αυλώνα από το αρχοντικό της οικογένειας Ζυγομαλά στην Αθήνα, είχαν συνεστιάσει μεγάλες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος κλπ.

Ας ξεχάσουμε το στενάχωρο παρελθόν που ταλαιπώρησε το Μουσείο Ζυγομαλά και ας χαρούμε την αποκατάσταση ενός ακόμη Μουσειακού χώρου που είναι πιά προσιτός και πάλι στο κοινό όπως την εποχή της δημιουργίας του Μουσείου.

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι εύγλωττες.

ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ-10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

Η Υπεύθυνη της Λέσχης Ανάγνωσης του Συλλόγου μας κυρία Αμαλία Νάνου, ενημερώνει τα μέλη και τους φίλους της Λέσχης ότι η πρώτη συνάντηση της Λέσχης για την ακαδημαϊκή χρονιά 2014-2015 θα γίνει την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014 και ώρα 6 το απόγευμα στο Δημοτικό Κατάστημα Αυλώνα όπου θα αναγνωσθεί το μυθιστόρημα του Μανώλη Καραγάτση ''Η Μεγάλη Χίμαιρα''. Οι φίλοι και τα μέλη της Λέσχης καλούνται να συμμετέχουν στην ανάγνωση του βιβλίου την παραπάνω ημέρα και ώρα. 

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Στις 14 Σεπτέμβρη, το 1960, έφυγε από τη ζωή ο Δημήτριος Ροδόπουλος που έμελλε να γίνει γίνει ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της «Γενιάς του ‘30» με το όνομα Μ. Καραγάτσης.

Εραστής της λογοτεχνίας, συνήθιζε να περνάει τα εφηβικά καλοκαίρια του στη Ραψάνη της Θεσσαλίας, καθισμένος κάτω από ένα καραγάτσι (το δέντρο πτελέα) που βρισκόταν στον περίβολο της εκκλησίας του χωριού, διαβάζοντας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Κάπως έτσι ο Δημήτρης Ροδόπουλος έγινε ο πασίγνωστος πεζογράφος Μ. Καραγάτσης. Το «Μ.» του ψευδωνύμου του προήλθε πιθανότατα από το ρώσικο όνομα «Μίτια» (ρωσική εκδοχή του Δημήτρης) , με το οποίο τον αποκαλούσαν φίλοι και συμφοιτητές του, εξ αιτίας της μεγάλης του αγάπης στη ρωσική λογοτεχνία.

Ο Καραγάτσης Αυτοβιογραφείται

Γεννήθηκα στην Αθήνα σε ένα από τα τέσσερα γωνιακά σπίτια των οδών Ακαδημίας και Θεμιστικλέους. Δεν σας λέω όμως σε ποιό. Και το κάνω επίτηδες αυτό, για να μπλέξω άγρια-σε αυτό το αθηναϊκό σταυροδρόμι- τους διαφόρους «αρμοδίους», όταν έρθει η στιγμή να εντοιχισθεί η αναμνηστική πλάκα. Εγώ βέβαια θα τα έχω τινάξει προ πολλού, και θα σπάω κέφι καλά στον ουρανό, με τη μεταθανάτια φάρσα μου. Θα έχω παρέα το Σολωμό, που θα μου λέει κουνώντας το κεφάλι: «Τράβα και σύ Καραγάτση,όσα τράβηξα εγώ από τον Καιροφύλλα, τον Αποστολάκη και το Σπαταλά». 

Όπως βλέπετε το κυριότερο γνώρισμά μου είναι η μετριοφροσύνη. Διδάχτηκα τα πρώτα γράμματα στο Αρσάκειο της Λάρισας (όταν συλλογιέμαι πώς, υπήρξα και Αρσακειάδα!) και αντί να ερωτευτώ τις συμμαθητριές μου, αγάπησα παράφορα τη δασκάλα μου. Γεγονός που μαρτυράει τη σκοτεινή ερωτική ιδοσυγκρασία μου. Έκανα ό,τι μπορούσα για να μην προβιβαστώ, να μείνω στην ίδια τάξη, κοντά στην "γυναίκα των ονείρων μου". Το υπέροχο λογοτεχνικό μου ταλέντο φανερώθηκε στο Γυμνάσιο, όταν έγραφα εκθέσεις αριστουργηματικές. Οι καθηγητές μου δεν πρόφταιναν να μου βάζουν δεκάρια. Ένας μονάχα- ένας ξερακιανός και καταχθόνιος- έβρισκε τα κείμενά μου απαίσια και τα μηδένιζε αράδα. Δεν μπορούσα να καταλάβω...αργότερα όμως κατάλαβα. Ο καθηγητής ήταν λογοτέχνης. Εννοείται πώς τον εκδικήθηκα σκληρά... Ήμουν νεαρότατο μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών όταν ο κ.Καθηγητής -γέρος πια- ζήτησε την ψήφο μου για να μπει και αυτός στο επίσημο αυτό Πρυτανείο της ελληνικής διάνθησης. Του την αρνήθηκα. Αποτέλεσμα: Αυτός είναι και εγώ δεν είμαι πια μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών... 

Κάποτε σπούδαζα νομικά. Είχα συμφοιτητές τους κ.Πέτρον Χάρην, Άγγελο Τερζάκην, Γιώργο Θεοτοκάν, Πετσάλην και Οδυσσέα Ελύτην, τα εξαιρετικά αυτά νομικά πνεύματα που τόσο διέπρεψαν στη δικανική σταδιοδρομία τους- όπως και εγώ εξάλλου. Ο ισχυρισμός του κ. Κλ. Παράσχου ότι υπήρξε συμφοιτητής μου είναι ανακριβέστατος. Όταν ο νεαρότατος κ. Παράσχος γράφτηκε πρωτοετής στη νομική, εγώ ήμουν κιόλας δικηγόρος παρ'Αρείω Πάγω. Έφηβος ήμουν όταν έγραψα τα πρώτα μου και τελευταία ποιήματα. Δεν τα δημοσίευσα ποτέ. Αργότερα τορριξα στην πεζογραφία, ένας Θεός ξέρει το γιατί... 

Έγραψα πολλά και διάφορα, διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, έργα υψηλού ηθικοπλαστικού περιεχομένου, πολύ κατάλληλα για παρθεναγωγεία και βιβλιοθήκες οικογενειών με αυστηρά αστικά ήθη. Οι ήρωες μου- Λιάπκιν, Μαρίνα Ρεϊζη και ιδίως Γιούγκερμαν- είναι άνθρωποι αγνοί, αθώοι, ιδεολόγοι και στέκουν ψηλότερα από τις αθλιότητες του χαμερπούς υλισμού. Απορώ πως το εκπαιδευτικό συμβούλιο δεν εισήγαγε ακόμα τα βιβλία μου για αναγνωστικά στα σχολεία του κράτους, εξίσταμαι πώς η Ακαδημία δεν μου έδωσε ακόμα το βραβείο Αρετής, πώς δεν με εκάλεσε ακόμα να παρακαθήσω στους ενάρετους κόλπους της κοντά στον κ.Σπύρο Μελά. 

Δεν επείραξα ποτέ συνάδελφο και είμαι συμπαθέστατος στους λογοτεχνικούς κύκλους. Αυτό θα αποδειχθεί στην κηδεία μου όπου θα έρθει κόσμος και κοσμάκης να πεισθεί ίδιοις όμμασι ότι πέθανα, ότι θάφτηκα, ότι πήγα στο διάολο. Και θα φύγει από το νεκροταφείο ο κόσμος και ο κοσμάκης βγάζοντας στεναγμούς ανακούφισης. Είμαι βέβαιος πώς ο Θεός θα με κατατάξει μεταξύ των αγίων στον Παράδεισο. 

ΑΜΗΝ 

Μ. Καραγάτσης

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ

"Η μεγάλη χίμαιρα" είναι ένα λεπτομερές ψυχογράφημα. Ο συγγραφέας καταπιάνεται με ένα γυναικείο χαρακτήρα και τον αναλύει συστηματικά. Η ιστορία της Μαρίνας, μιας νεαρής Γαλλίδας που ερωτεύεται, παντρεύεται και ακολουθεί τον άνδρα της στη Σύρα, στο πατρικό του σπίτι της Επισκοπής. Εκεί ζει, κάτω από τον βαρύ, αποδοκιμαστικό ίσκιο της πεθεράς της. Καθώς η Μαρίνα συνδέει την τύχη της με τα βαπόρια του άνδρα της, κάθε ψυχική της αναταραχή έχει περίεργες συνέπειες πάνω στη ζωή τους. Όταν έρχεται η οικονομική καταστροφή που είναι συνδεδεμένη με την ψυχική φθορά της ηρωίδας, τότε όλα μπαίνουν στο φαύλο κύκλο του έρωτα και του θανάτου.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΔΗΜ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΖΥΓΟΜΑΛΑ

Απόγονοι και συγγενείς του πρώτου Διευθυντή του Μουσείου Ζυγομαλά, Δημοδιδάσκαλου Δημητρίου Παπακωνσταντίνου και στενού συνεργάτη της Λουκίας Ζυγομαλά, ο οποίος πρώτος από όλους ασπάστηκε το όνειρό της και την βοήθησε να ιδρύσει το Μουσείο της στον Αυλώνα, επισκέφτηκαν τους χώρους του Μουσείου στις 4/10/2014. Την ξενάγηση έκανε η Διευθύντρια του Μουσείου κα Έφη Κρέμου, επί των ημερών της οποίας το Μουσείο ξαναζεί ημέρες λαμπρές, όπως την εποχή που Διευθυντής του ήταν ο προκάτοχός της Δημήτριος Παπακωνσταντίνου.

O Δημήτριος Παπακωνσταντίνου αριστερά στα αποκαλυπτήρια των προτομών των Ζυγομαλάδων την ημέρα εγκανίων της εκκλησίας των Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου στις 17-4-1938

1ος Επετειακός Εορτασμός της Μάχης του Κακοσάλεσι

Την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2014 στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, γιορτάστηκε επίσημα στον Αυλώνα για πρώτη φορά, η επέτειος της Μάχης του Κακοσάλεσι που έγινε στην περιοχή της Αγίας Τριάδας, τα ξημερώματα του Σαββάτου της 26ης Σεπτεμβρίου 1825.

Η μάχη έγινε μεταξύ των Τούρκων της Χαλκίδας και των γυναικόπαιδων του χωριού στα οποία επιτέθηκαν οι Τούρκοι αιφνιδιαστικά τα ξημερώματα και τα οποία συνέδραμε, ακούγοντας το θόρυβο της μάχης, ο Οπλαρχηγός Αθανάσιος Σκουρτανιώτης που κατέβηκε από τα Σκούρτα με σώμα 50 περίπου ανδρών νικώντας μετά από 4ωρη μάχη τους Τούρκους.

Η προφορική ανάμνηση της Μάχης είχε διασωθεί από τον ''ιστοριοδίφη'' του Αυλώνα Ταξιάρχη Χασιώτη, ο οποίος πλην άλλων την είχε διηγηθεί το 1983 στην τότε μαθήτρια του Δημοτικού Σχολείου, Μαίρη Σαμπάνη και την οποία  έχουμε δημοσιεύσει σε προηγούμενη ανάρτηση στον ιστότοπό μας.

http://tosalesi.blogspot.gr/2013/03/1821.html

Ο μπαρμπα Ταξάρχης είχε κι ένα παράπονο: ότι δεν βρέθηκε άνθρωπος να υμνήσει το θρίαμβο των γυναικών του Αυλώνα που αντιστάθηκαν σαν ηρωϊδες στην επίθεση των Τούρκων.

Το περιστατικό είχε επίσης διηγηθεί ο Ταξιάρχης Χασιώτης στον αείμνηστο Δημήτριο Λιάκουρη ο οποίος το είχε συμπεριλάβει στο βιβλίο που εξέδωσε το 1997 με τίτλο ''Αυλώνας Αττικής, ανατρέχοντας στις ρίζες μας''. Ο αείμνηστος συγγραφέας στη συνέχεια ψάχνοντας στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ανακάλυψε πλειάδα Αγωνιστών από τον Αυλώνα και τα γύρω χωριά, πλείστοι όσοι εκ των οποίων πολέμησαν με τον Οπλαρχηγό Αθανάσιο Σκουρτανιώτη και τα ονόματα των οποίων ανακοίνωσε στο 9ο Συμπόσιο Ιστορίας και Λαογραφίας της Αττικής που έγινε στον Αυλώνα το 2002 όταν Δήμαρχος ήταν ο αείμνηστος Δημήτριος Κυριακού. Ο Δημήτριος Λιάκουρης σκόπευε μάλιστα να προχωρήσει τη μελέτη ανακαλύπτοντας και άλλα στοιχεία όμως το 2003 απεβίωσε πρόωρα.

Τα πρακτικά του παραπάνω Συμποσίου δεν εξεδόθησαν ποτέ στα χρόνια που ακολούθησαν, άγνωστο γιατί, και η πολύτιμη ανακοίνωση του Δημητρίου Λιάκουρη παρέμενε απρόσιτη στους πολλούς. Τύχη αγαθή επεφύλαξε να διατηρείται ένα αντίγραφό της στο σπίτι που άφησε ο Ευεργέτης πλέον Δημήτριος Λιάκουρης με το θάνατό του το 2003, ως κληρονομιά στον τότε Δήμο Αυλώνα με τον σκοπό να γίνει Δημοτική Βιβλιοθήκη. Το 2012 όταν πλέον επιτέλους η Δημοτική Βιβλιοθήκη Αυλώνα συγκροτήθηκε και λειτούργησε, ανακαλύφθηκε η ανακοίνωση, της οποίας τμήμα με τα ονόματα των Αγωνιστών της Επανάστασης του 1821 από τον Αυλώνα, δημοσιεύσαμε στον ιστότοπό μας.

 http://tosalesi.blogspot.gr/2011/03/1821.html

Το Μάϊο 2014 γνωρίσαμε τον συγγραφέα και ποιητή κύριο Γεώργιο Πύργαρη (Γεώργιο Σκουρτανιώτη του Ευαγγέλου) κατευθείαν απόγονο του Οπλαρχηγού Αθανασίου Σκουρτανιώτη, του δώσαμε αντίγραφο της ανακοίνωσης του Δημητρίου Λιάκουρη και ο συγγραφέας οδηγούμενος στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ανακάλυψε στο αρχείο Βλαχογιάννη, το πολύτιμο έγγραφο που αφορούσε τη Μάχη του Κακοσάλεσι το οποίο και μας έστειλε.

http://tosalesi.blogspot.gr/2014/05/blog-post.html

Τα παραπάνω ιστορικά στοιχεία οδήγησαν στον σημερινό πρώτο Επετεικό Εορτασμό της Μάχης του Κακοσάλεσι που έγινε στον ιστορικό Ναό της Αγίας Τριάδας. Πρέπει να σημειωθεί ότι η τοπική μνήμη με το πέρασμα των χρόνων είχε αφομοιώσει θρησκευτικά τη Μάχη στην πανήγυρη του χωριού, που είχε οριστεί η ημέρα της Αγίας Τριάδας και όχι αυτή του Πολιούχου του χωριού Αγίου Δημητρίου, ώστε τόσο η συμβολή των αείμνηστων Ταξιάρχη Χασιώτη και Δημητρίου Λιάκουρη όσο και του κυρίου Γεωργίου Πύργαρη υπήρξε πολύτιμη για την διατήρηση της ιστορικής πλέον μνήμης και του εορτασμού της.

Ο πρώτος εορτασμός που οργάνωσε η Δημοτική Κοινότητα Αυλώνα με τη βοήθεια του Συλλόγου μας ήταν λιτός και κατανυκτικός. Η εκκλησία της Αγίας Τριάδας το σημείο αναφοράς της Μάχης έλαμπε στολισμένη στα εθνικά χρώματα. Ο πρωθιερέας Αθ. Χρυσούλας επιμελήθηκε του τυπικού της Επετείου που ακολούθησε τη Θεία Λειτουργία και η οποία συμπίπτει με την εορτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Τον λόγο έλαβαν ο Αντιδήμαρχος Αυλώνα κος Χρήστος Σιδέρης ο οποίος μίλησε για την αναγκαιότητα της διατήρησης της μνήμης των Αυλωνιτών Αγωνιστών  μέσω του Επετειακού εορτασμού της ημέρας της Μάχης, η Διευθύντρια του Δημ. Σχολείου Αυλώνα κα Έφη Κρέμου εκ μέρους των μαθητών του Αυλώνα, η οποία τόνισε ότι από τις εκδηλώσεις αυτές τα παιδιά μας μαθαίνουν την Ιστορία του τόπου τους, ο συγγραφέας από τον Ωρωπό κος Γιάννης Γκικάκης ο οποίος μίλησε για την ευρύτερη οικογένεια Σκουρτανιώτη καθώς τα τελευταία χρόνια ψάχνει και βρίσκει ιστορικά στοιχεία που αφορούν τον αδελφό του Αθανασίου Σκουρτανιώτη, Γεώργιο, ο οποίος εγκαταστάθηκε μετά την Επανάσταση του ΄21 στο χωριό του Ωρωπού και ο συγγραφέας Γεώργιος Πύργαρης, απόγονος του Οπλαρχηγού Αθ. Σκουρτανιώτη ο οποίος αναφέρθηκε διεξοδικά στη Μάχη, σε όσους έλαβαν μέρος σε αυτήν και βεβαίως στον πρόγονό του.

http://skourtaniotisathanasios.blogspot.gr/2014/09/1-26-9-2014.html

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Οπλαρχηγός, έναν ακριβώς μήνα αργότερα, στις 26 Οκτωβρίου 1825 έχασε τη ζωή του με φρικτό τρόπο στην εκκλησία της Αγίας Σωτήρας στο Μαυρομάτι Θηβών σε ανάλογη μάχη με τους Τούρκους.

http://skourtaniotisathanasios.blogspot.gr/2007/09/ii_24.html

Ένα συγκινητικό κομμάτι από την εμπνευσμένη αναφορά του συγγραφέα στη Μάχη, μεταφέρουμε αυτούσιο και εδώ:

...Υπάρχει ένα απόσπασμα από την Νέκυια του Ομήρου. Είναι η στιγμή που ο Οδυσσέας, πηγαίνει στον Άδη με τις συμβουλές της Κίρκης. Εκεί, αφού κάνει τις απαραίτητες θυσίες καθώς του έχει υποδείξει η Κίρκη, αρχίζουν γύρω του να μαζεύονται οι ψυχές των νεκρών. Πρώτη πλησιάζει η ψυχή του συντρόφου του Οδυσσέα Ελπήνορα, ο οποίος λίγο πριν είχε σκοτωθεί στο νησί της Κίρκης πέφτοντας από μία στέγη και οι σύντροφοί του δεν πρόλαβαν να τον θάψουν. Πλησιάζοντας λοιπόν η ψυχή του Ελπήνορα, λέει μεταξύ άλλων στον Οδυσσέα…

΄΄…το ξέρω φεύγοντας από δω, την κατοικία του Άδη

με το καλοφτιαγμένο πλοίο σου στην Αιαίη το νησί θα πας

τότε κι εμένα βασιλιά να θυμηθείς

άκλαυτο κι άθαφτο πίσω σου μη μ΄ αφήσεις φεύγοντας

την πλάτη σου μη μου γυρίζεις, μήπως αιτία γίνω

και θυμώσουν μαζί σου οι θεοί

μα κάψε με, με τα όπλα μου μαζί, όσα μου έμειναν

και τάφο φτιάξε στον δύστυχον εμένα

για να με ξέρουν όσοι γεννηθούν κατόπι μας…΄΄

Γιατί το λέω αυτό…

Πολλοί ίσως από σας, δεν θα γνωρίζουν πως η μάχη στο Κακοσάλεσι, ήταν η τελευταία νικηφόρα μάχη του Σκουρτανιώτη και των παλικαριών του. Ένα μήνα ακριβώς αργότερα, στις 26 Οκτωβρίου 1825, ο Σκουρτανιώτης με τους πολεμιστές του –τους ίδιους ακριβώς πολεμιστές που υπεράσπισαν το Κακοσάλεσι- θα πέσουν όλοι μέχρι ενός, στην Αγία Σωτήρα Μαυροματίου, μετά από μια σκληρή απέλπιδα μάχη. Οι μαχητές πολιορκημένοι από 800 Τούρκους, αφού υποχώρησαν μέσα στην εκκλησιά, βρήκαν μαρτυρικό θάνατο, από τις φωτιές που άναψαν οι Τούρκοι και τους έκαψαν.

Κι όμως…αυτοί οι σκληροί μαχητές που για πεντέμισι ολόκληρα χρόνια υπερασπίστηκαν τα ιερά και τα όσια, που πάλεψαν για την ελευθερία, αυτοί οι ιεροί μαχητές 189 χρόνια μετά, τάφο ουσιαστικά δεν έχουν. Σαν τον Ελπήνορα του Οδυσσέα. Οι πληροφορίες μου λένε, πως την άλλη μέρα της τελευταίας μάχης, οι γυναίκες του Μαυροματίου -γιατί έλειπαν και από κει οι άντρες- μάζεψαν όπως όπως τα καμένα πτώματα των ηρώων και επειδή μύριζαν πολύ άσχημα, έσκαψαν ένα ρηχό τάφο λίγα μέτρα από τη πόρτα της εκκλησίας και τους έθαψαν όπως όπως όλους μαζί, μαζί με τα όπλα τους. Στα ρηχά και γρήγορα. Έκτοτε ο τάφος αγνοείται. Ούτε ένας σταυρός. Ούτε ένα σημάδι που να λέει πως εδώ κοιμούνται τα κόκαλα των παλικαριών. Υπάρχει βέβαια ένα μνημείο συμβολικό στην Αγία Σωτήρα σε σημείο άσχετο, αλλά οι ήρωές μας 189 χρόνια μετά, δεν έχουν ουσιαστικά τάφο και τα οστά τους ουσιαστικά αγνοούνται. Τάφο που δικαιούται και ο τελευταίος άνθρωπος σ΄αυτή τη γη, δεν έχουν οι ήρωές μας. Ο Ελπήνορας όπως διάβασα παραπάνω δίνει ευχή και κατάρα στον Οδυσσέα να βρει το σώμα του και να το θάψει ΄΄…τη πλάτη σου μη μου γυρίσεις….μήπως αιτία γίνω και θυμώσουν μαζί σου οι θεοί….τάφο φτιάξε με τα όπλα μου μαζί …στον δύστυχον εμένα για να με ξέρουν όσοι γεννηθούν κατόπι μας…΄΄΄

Αυτή είναι η ευχή και η κατάρα του Ελπήνορα. Αυτή η χρόνια βλασφημία μας απέναντι σ’ αυτούς τους σπουδαίους νεκρούς, πρέπει να λάβει τέλος. Οφείλουμε μια αναζήτηση των οστών και εκταφή. Και επιστροφή των τιμημένων νεκρών στην ιδιαίτερη πατρίδα που είναι τα Δερβενοχώρια. Τα παλικάρια μας έκαναν το χρέος τους και με το παραπάνω. Είναι ώρα πια να αναπαυτούν. Πρέπει όλοι να προσανατολιστούμε στην προοπτική της αναζήτησης του πρόχειρου τάφου και της εκταφής, να βρεθούν τα τιμημένα οστά και τα θαμμένα πάνω τους όπλα, να επιστρέψουν με όλες τις τιμές και τα δάκρυα στην γενέθλια γη τους που είναι τα Δερβενοχώρια. Τούτο κυρίες και κύριοι είναι μεγάλη οφειλή. Γιατί όπως λέει και ο Κάλβος…

Ας μην μου δώση η μοίρα μου εις ξένην γην τον τάφον· είναι γλυκύς ο θάνατος, μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα...

Στην εκδήλωση παρέστησαν παρά πολλοί κάτοικοι του Αυλώνα, οι περισσότεροι απόγονοι των Αγωνιστών του '21 όπως προκύπτει και από το λάβαρο των Αγωνιστών που είχε αναρτηθεί έξω από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, καθώς και απόγονοι της οικογένειας Σκουρτανιώτη από τα Σκούρτα, την Θήβα και τον Ωρωπό με επικεφαλής τον συγγραφέα κο Γεώργιο Πύργαρη. Παρών και ο Δημοτικός Σύμβουλος κος Νικόλαος Τζεβελέκος, ο πολιτευτής Αττικής κος Σταύρος Πετρόπουλος, ο Υποδ/τής ΚΕΤΘ Αυλώνα, ο κος Γεώργιος Λιάκουρης από τον Αναγκαστικό Συνεταιρισμό Αυλώνα, αντιπροσωπεία του Συλλόγου Αποστράτων Αυλώνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου κο Κώστα Κατσιφή, ο Λυκειάρχης Αυλώνα κος Μηνάς, η Γυμνασιάρχης Αυλώνα κα Τσενέ, και αντιπροσωπείες από μαθητές του Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου Αυλώνα οι οποίοι παρέστησαν με τις Σημαίες των Σχολείων τους. Μετά τη λήξη της εκδήλωσης στην Αγία Τριάδα οι παριστάμενοι κατέβηκαν στο ΚΑΠΗ Αυλώνα όπου ακολούθησε μικρή δεξίωση με τοπικά κεράσματα.

Οι ψυχές του μπάρμπα Ταξάρχη με το παράπονό του, του Δημήτρη Λιάκουρη και των Αγωνιστών της Μάχης του Κακοσάλεσι έχουν σήμερα κάθε λόγο να νοιώθουν αναπαυμένες και δικαιωμένες αφού όσα έκαναν και όσα παρέδωσαν στους νεώτερους όχι μόνο δεν ξεχάστηκαν αλλά μετουσιώθηκαν σε Επετειακό εορτασμό της σημαντικότερης σελίδας της νεώτερης τοπικής μας ιστορίας. 

Ο Ιστορικός Ναός της Αγίας Τριάδας

Την ημέρα της 26ης Σεπτεμβρίου η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Η εικόνα, ακριβές αντίγραφο αυτής που ευρίσκεται στο σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο, δωρήθηκε στην τοπική εκκλησία από το Σύλλογό μας 

 Δεξιά ο Αντιδήμαρχος Αυλώνα κος Χρήστος Σιδέρης. 

Αριστερά ο Δημοτικός Σύμβουλος κος Νικόλαος Τζεβελέκος

 Από αριστερά ο κύριος Γ.Πύργαρης, ο πολιτευτής Αττικής κος Στ. Πετρόπουλος, 

ο Υποδ/της ΚΕΤΘ Αυλώνα και ο κος Γ. Γκικάκης

 Απόγονοι του Γεωργίου Σκουρτανιώτη από τον Ωρωπό στην 1η Επέττειο

 Ο Λυκειάρχης κος Μηνάς

 Ο κος Κ.Κατσιφής Πρόεδρος του Συλλόγου Αποστράτων Αυλώνα