Στον Αυλώνα Αττικής ένας ναός με βυζαντινές επιρροές κάνει τη διαφορά…

Με αφορμή την, πριν λίγες ημέρες, παρουσίαση στο Δήμο Παλαιού Φαλήρου, του βιβλίου του Αυλωνίτη συγγραφέα, Δρος Ιστορίας της Τέχνης, καθηγητή Σπύρου Ι. Στεργίου «Ιερός Ναός Αγίου Αντωνίου και Ανδρέου Αυλώνα Αττικής» το οποίο εξέδωσε η Ιερά Μητρόπολις Ιλίου την άνοιξη του 2015, ο ιστότοπος  http://agrocosmos.com δημοσίευσε σχετικό άρθρο με το οποίο πλην άλλων, παροτρύνονται όσοι ασχολούνται με τον θρησκευτικό τουρισμό, να επισκεφθούν το πολυσήμαντο μνημείο του Αυλώνα, δωρεά και αυτό της Λουκίας Ζυγομαλά.

Παραθέτουμε αυτούσιο το άρθρο:

"Μπορεί ένας απλός ναός να κάνει τη διαφορά; Μπορεί να υπάρχουν πάμπολλα κτίσματα με ιδιαίτερες επιρροές αλλά η αλήθεια είναι πως πολλές φορές ακόμη και σημαντικά που είναι κοντά μας ή σχεδόν δίπλα μας δεν τα γνωρίζουμε.

Χθες, το βράδυ, έγινε η παρουσίαση του βιβλίου «Ιερός Ναός Αγίου Αντωνίου και Ανδρέου Αυλώνα Αττικής» που εξέδωσε η Ιερά Μητρόπολις Ιλίου. Συγγραφέας ο Δρ. Ιστορίας της Τέχνης, καθηγητής Σπύρος Ι. Στεργίου. Η εκδήλωση έγινε στον Πολυχώρο του δημαρχείου Παλαιού Φαλήρου με συντονίστρια τη δημοτική σύμβουλο Χαρά Γιαννοπούλου. Το βιβλίο στάθηκε αφορμή για να γνωρίσουμε ένα ναό,  που βρίσκεται μέσα στην Αττική αλλά ενώ είναι τόσο κοντά μας, αγνοούμε την ιστορία του και κυρίως τα σημεία, που κάνουν τη διαφορά. 

Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του επίκουρου Καθηγητή της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών Κωνσταντίνου Καραγκούνη και συνεχίστηκε με την ομιλία του Αρχιμανδρίτη π. Νικολάου Ιωαννίδη, προέδρου της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας και Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο Αυλώνας είναι ο τόπος καταγωγής του συγγραφέα και, γράφοντας αυτό το βιβλίο για τον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου και Ανδρέου, κάνει παράλληλα και μια ιστορική αναφορά στην περιοχή.

Το κτήριο  υψώνεται στην κεντρική πλατεία του Αυλώνα και αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο της περιοχής. Δημιουργήθηκε το 1937 από τον αρχιτέκτονα Νικόλαου Ζουμπουλίδη κι έχει επιρροές από βυζαντινά πρότυπα. Οι τοιχογραφίες είναι του πασίγνωστου ζωγράφου Αναστάσιου Λουκίδη, ο οποίος χρησιμοποίησε τόσο βυζαντινά (π.χ συγκεκριμένες διαστάσεις, σαφήνεια, χωρίς όμως τις παραμορφώσεις της βυζαντινής τεχνοτροπίας), όσο και αναγεννησιακά στοιχεία. Ο Λουκίδης πάντρεψε το παλιό με το νέο και το ευρωπαϊκό. Σημαντικά του έργα οι τέσσερις Ευαγγελιστές, η Παναγία ανάμεσα σε δυο αγγέλους κ.ά.

Ακόμη κι η κατανομή των χώρων του ναού(θόλος, ιερό κ.τ.λ), δεν είναι ποτέ τυχαία. Όλα έχουν συγκεκριμένο νόημα και σημασία. Για να κατανοήσει κάποιος την αξία των αγιογραφιών, γίνεται παραλληλισμός της εικόνας με το Ευαγγέλιο: Μεταφέρουν και τα δυο την πίστη από γενιά σε γενιά.

Ο συγγραφέας Σπύρος Στεργίου, αναφέρθηκε στην εξέλιξη  της εκκλησιαστικής τέχνης στη νεότερη Ελλάδα, η οποία επηρεάστηκε από τις γενικότερες εξελίξεις. Μίλησε για την παιδεία, τις αξίες, την παγκοσμιοποίηση, το περιβάλλον. Στοιχεία στα οποία πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία, με στόχο την ελευθερία και την ηρεμία στον κόσμο. Κατά τη γνώμη του, τα δύο βασικά ελαττώματα του σύγχρονου Έλληνα είναι η έλλειψη πειθαρχίας και συνείδησης. Κλείνοντας και θέλοντας να τονίσει την τεράστια σημασία της παράδοσης είπε τα εξής: «Αν ρωτήσετε έναν γεωπόνο, θα σας πει πως, όταν θέλουμε να ανθίσει ξανά ένα δέντρο, το κόβουμε ψηλά κι όχι στον κορμό».

Ευχάριστη νότα στην παρουσίαση αυτή αποτέλεσε κι η απόδοση επίκαιρων Χριστουγεννιάτικων ύμνων από τη Χορωδία του Συλλόγου Μουσικόφιλων Κωνσταντινουπόλεως.

Ένας ακόμη σημαντικός Ιερός Ναός, όχι ευρέως γνωστός, που όσοι ασχολούνται ή ενδιαφέρονται για τον θρησκευτικό τουρισμό, θα πρέπει σίγουρα να επισκεφθούν. Κι ένα βιβλίο,  γεμάτο με πλούσιο φωτογραφικό υλικό κι έντονο προβληματισμό για θέματα της εποχής".

Ο σύνδεσμος του παραπάνω άρθρου  

http://agrocosmos.com/%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B1%CF%85%CE%BB%CF%8E%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CF%84%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%BD%CE%B1%CF%8C%CF%82-%CE%BC%CE%B5-%CE%B2%CF%85%CE%B6%CE%B1%CE%BD/

Η ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΛΩΝΑ-ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

Ιδιαίτεροι ήσαν εφέτος οι εορτασμοί για την Κοίμηση της Θεοτόκου στον Αυλώνα Αττικής. Με τη συνεργασία της ενορίας Αυλώνα, των ιερέων μας, των επιτρόπων της ενορίας, της τοπικής Κοινότητας Αυλώνα, του Αντιδημάρχου Αυλώνα, του Συλλόγου μας και αρκετών φιλακόλουθων πιστών, προετοιμάστηκαν τόσο η εκκλησία της Κοίμησης όσο και όλα τα απαιτούμενα για την ασφαλή μεταφορά της εφέστιας Εικόνας της Κοίμησης της Παναγίας η οποία συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε στις 25 Μαρτίου 2015 και πλέον φυλάσσεται στον καθεδρικό ναό του Αυλώνα.

http://tosalesi.blogspot.gr/2015/03/blog-post_26.html

Όλη την εβδομάδα που προηγήθηκε της εορτής, η εκκλησία της Κοίμησης βάφτηκε εσωτερικά και εξωτερικά, καθαρίστηκε ο αύλειος χώρος και ηλεκτροδοτήθηκε για τις ανάγκες της εορτής με μέριμνα της ενορίας Αυλώνα, της Τοπικής Κοινότητας και του Αντιδημάρχου Αυλώνα. Το μεσημέρι της παραμονής της εορτής, μέλη του Συλλόγου μας επιμελήθηκαν του στολισμού των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων της εκκλησίας. Στις 5 το απόγευμα φιλακόλουθοι Αυλωνίτες πιστοί, άντρες και γυναίκες, άρχισαν να καταφθάνουν στην εκκλησία βοηθώντας και αυτοί στις τελευταίες λεπτομέρειες για τον μεγάλο εορτασμό. Ο πατήρ Παναγιώτης Αλεξανδρόπουλος που εκτελεί εδώ και 4 μήνες τα ιερατικά του καθήκοντα στην ενορία μας, βρισκόταν στην εκκλησία της Κοίμησης παρακολουθώντας τις εργασίες και στις 6.30 το απόγευμα σε συνεννόηση με τον πρωθιερέα της ενορίας μας πατέρα Χρήστο Σύρμα, ο οποίος αναρρώνει αυτό το διάστημα, ακολουθούμενος από τους επιτρόπους του καθεδρικού ναού Αυλώνα, κατέβηκαν στην εκκλησία των Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου όπου φυλάσσεται η εικόνα της Κοίμησης και την προετοίμασαν για τη μεταφορά της. Χρησιμοποιήθηκε το έδρανο περιφοράς που χρησιμοποιείται και στην εορτή του Πολιούχου του Αυλώνα Αγίου Δημητρίου επάνω στο οποίο μπήκε η εικόνα της Κοίμησης και στερεώθηκε με ασφάλεια. Οι καμπάνες του καθεδρικού Ναού Αυλώνα χτυπούσαν ασταμάτητα χαρμόσυνα, δίνοντας την είδηση της μεταφοράς της Εικόνας από τον καθεδρικό ναό προς την εκκλησία της. Στη συνέχεια το φορτηγό του Λυκειάρχη Αυλώνα Κώστα Μηνά, στο οποίο επέβαιναν ο ιερέας και οι επίτροποι του Ναού που συνόδευαν το εικόνισμα, μετέφερε την Εικόνα επάνω από τη Μεγάλη Βρύση στη στροφή του δρόμου για την εκκλησία της Κοίμησης. Εκεί περίμεναν οι πιστοί οι οποίοι παρέλαβαν την Εικόνα, την σήκωσαν στα χέρια και η Λιτανεία με επικεφαλής τα παλαιά εξαπτέρυγα του Αγίου Δημητρίου και τον ιερέα άρχισε να οδεύει προς την εκκλησία της Κοίμησης. Η καμπάνα του ναού της Κοίμησης χτυπούσε χαρμόσυνα, δίνοντας την είδηση ότι το αρχαίο εικόνισμα έρχεται στην εκκλησία του και φέτος. Στην πορεία προς την εκκλησία όλοι όσοι συμμετείχαν στη Λιτανεία με δάκρυα στα μάτια, σήκωσαν για λίγο στα χέρια τους την Παναγία λαμβάνοντας την ευλογία της Θεοτόκου. Να σημειωθεί ότι η Εικόνα της Κοίμησης μαζί με το έδρανο μεταφοράς της ξεπερνούν σε βάρος τα 50 κιλά αφού 35 κιλά τουλάχιστον είναι το βάρος της Εικόνας. Φθάνοντας στην εκκλησία της Κοίμησης το ιερό εικόνισμα τοποθετήθηκε σε ειδικό τρίποδο το οποίο είχε διαμορφωθεί και στολιστεί κατάλληλα. Ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός που ακολούθησε ήταν κατανυκτικότατος. Η εκκλησία ήταν κατάμεστη από κόσμο, ο οποίος περίμενε υπομονετικά να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου. Το ίδιο το εικόνισμα, συντηρημένο και αποκαταστημένο πλέον στην αρχική του μορφή έλαμπε μέσα στην αραιή συννεφιά του απογεύματος της παραμονής της Εορτής. Προς το τέλος του Εσπερινού ο ιερέας αναφέρθηκε  στο χρονικό της Εύρεσης της Εικόνας της Κοίμησης και του Ναού της Θεοτόκου από το 1827 έως σήμερα. Στο τέλος χαριτολογώντας είπε στο εκκλησίασμα "Οπως ακούσατε Χριστιανοί, στον Αυλώνα σας έχει πέσει ο πρώτος λαχνός με την εικόνα και την εκκλησία που έχετε". Ο Εσπερινός τελείωσε στις 9 το βράδυ και αφού οι πιστοί μοιράστηκαν τους άρτους της αρτοκλασίας, τα λουκούμια, τα γλυκά και το νερό που προσέφερε ο Σύλλογός μας ο ιερέας ανακοίνωσε ότι θα ακολουθήσει Παράκληση προς την Θεοτόκο. Μέσα στη νύχτα άρχισε η ωραιότερη Παράκληση προς τη Θεοτόκο που έγινε ποτέ στον Αυλώνα κατά την ομολογία όλων των πιστών που παρευρέθηκαν. Συγκεντρωμένοι όλοι γύρω από την θαυματουργή Εικόνα της Κοίμησης κάτω από το φως των κεριών συνέψαλαν τους αρχαίους ύμνους προς τη Θεοτόκο με πίστη και ζέση. Στο τέλος της Παράκλησης οι πιστοί μετέφεραν την Εικόνα της Κοίμησης πίσω από το Ιερό της Εκκλησίας στο βράχο κάτω από τον οποίο βρέθηκε η εικόνα της και με εντολή του ιερέα προσκύνησαν όλοι το θαυματουργό εικόνισμα. Πολλοί πιστοί παρέμειναν στο χώρο της εκκλησίας και ξενύχτησαν την Παναγία μέχρι το πρωϊ της εορτής αφού μάλιστα πολλοί έρχονται κατά τη διάρκεια της νύχτας και προσκυνούν τη Θεοτόκο. Ανήμερα της εορτής ένα πρωτόγνωρο πλήθος προσκυνητών από τον Αυλώνα αλλά και από άλλα γειτονικά μέρη έως και από την Αθήνα κατέκλυσαν την εκκλησία της Παναγίας μας. Εκατοντάδες άτομα, τα περισσότερα μικρά παιδιά, μετέλαβαν των Αχράντων Μυστηρίων γι αυτό και η λειτουργία που είχε αρχίσει στις 7 το πρωϊ τελείωσε λίγο πριν τις 11. Μετά το πέρας της εορτής η Εικόνα μεταφέρθηκε και πάλι στον καθεδρικό ναό Αυλώνα και τοποθετήθηκε και πάλι στη θέση της. Ο φετινός εορτασμός ήταν ο μεγαλύτερος και καλύτερος από όλους τους προηγούμενους. Η χάρη της Παναγίας να προστατεύει όλο τον κόσμο! Και του χρόνου!

Ι.Ν. Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου Αυλώνα Αττικής-Παρουσίαση βιβλίου Καθηγητή Σπ. Στεργίου

Την Κυριακή 17 Μαϊου 2015 το απόγευμα έγινε στον Αυλώνα η παρουσίαση του βιβλίου του Δρ. Σπύρου Ι.Στεργίου με τίτλο "Ιερός Ναός Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου Αυλώνα Αττικής". 

Ο χώρος της παρουσίασης επιλέχθηκε να είναι συμβολικά ο ίδιος ο Ιερός Ναός των Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου που αποτελεί τον καθεδρικό Ναό του Αυλώνα. 

Το βιβλίο εκδόθηκε με πρωτοβουλία του Μητροπολίτου μας κ. Αθηναγόρα και με δαπάνη της Ιεράς Μητροπόλεως Ιλίου Αχαρνών και Πετρουπόλεως.

Πρόκειται για μία πολυτελή έκδοση διαστάσεων 22 cm χ 30 cm, η οποία εντυπωσιάζει τον αναγνώστη τόσο με τα ιστορικά δεδομένα που παραθέτει, όσο και με το φωτογραφικό υλικό, τα οποία ο συγγραφέας ταυτόγχρονα ιστορεί, ερμηνεύει και σχολιάζει με τον πλέον επιστημονικό τρόπο.

Ο συγγραφέας του βιβλίου Δρ. Σπύρος Ι. Στεργίου έχει από πολλών ετών αναπτύξει πολυσχιδή εικαστική δράση, όντας ζωγράφος, γλύπτης και καθηγητής ιστορίας της τέχνης, έχοντας πραγματευθεί πλην άλλων στη διδακτορική του διατριβή, την εικαστική θεώρηση των κεντημάτων του Μουσείου Ζυγομαλά και τώρα πιά, τον Ιερό Ναό των Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου στον Αυλώνα. 

Στις 200 σελίδες του πονήματος ο αναγνώστης πληροφορείται στην αρχή ότι ο Ναός είναι έργο της Λουκίας Ζυγομαλά αφιερωμένος στη μνήμη του προσφιλούς συζύγου της Αντωνίου και υιού της Ανδρέα, στην κρύπτη του οποίου ευρίσκεται θαμμένη πλέον όλη η οικογένεια Ζυγομαλά.

Δίδονται πληροφορίες σημαντικές για τον αρχιτεκτονικό ρυθμό του Ναού (οκταγωνικός), στα συμβολικά στοιχεία της εκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και γίνεται σύγκριση με άλλους Ναούς στοιχεία από τους οποίους έμπνευσαν τον αρχιτέκτονά του Νικόλαο Ζυμπουλίδη στην κατασκευή του λαμβανομένης υπόψιν και της μορφολογίας του εδάφους επάνω στο οποίο κτίσθηκε και αποπερατώθηκε ο Ναός το 1938. Όλα τα παραπάνω συνοδεύονται από σπάνιες φωτογραφίες εποχής και κατόψεις του Ναού. 

Στη συνέχεια ο συγγραφέας αναφέρεται στην εικονογράφηση του Ναού η οποία είναι ολόκληρη, έργο του Αναστασίου Λουκίδη, ζωγράφου-αγιογράφου που έδρασε στην Αθήνα στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο συγγραφέας αναφέρεται στις εικαστικές τάσεις της εποχής της δημιουργίας του Ναού, στη θεματολογία που επιλέχθηκε στην εικονογράφηση του, προσεγγίζει και ερμηνεύει εικαστικά τις τοιχογραφίες του Ναού χωρίς να παραλείπει να αναφερθεί διεξοδικά και στην διαδικασία κατασκευής τους με την μέθοδο της νωπογραφίας (fresco). Οι επεξηγηματικές φωτογραφίες που συνοδεύουν αυτό το κεφάλαιο του βιβλίου είναι συναρπαστικές.

Προς το τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας παραθέτει πλούσιο φωτογραφικό υλικό εποχής από την κατασκευή του Ναού έως σήμερα και καταγράφει και φωτογραφικά τα φορητά κειμήλια του Ναού εικόνες κλπ με τις απαραίτητες διευκρινίσεις-αναφορές του.

Η παρουσίαση του βιβλίου μέσα στο Ναό για τον οποίο γράφτηκε το παραπάνω βιβλίο ήταν λαμπρή. 

Την παρουσίαση συντόνισε ο δημοσιογράφος Παναγιώτης Ριζόπουλος.

Για το βιβλίο μίλησαν οι παρακάτω ακαδημαϊκοί.

-Αγλαϊα Αρχοντίδου-Αργύρη Δευθύντρια του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών του Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία, Επ. Διευθύντρια Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού.

-Ευγενία Γερούση Δρ Αρχαιολόγος, Διευθύντρια Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού.

-Μαίρη Μιχαηλίδου, Ιστορικός Τέχνης, Επ. Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Πολιτισμού.

-Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Ιωαννίδης Πρόεδρος της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο Μητροπολίτης μας κ.Αθηναγόρας αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα του θρησκευτικού μνημείου ως έναν από τους λόγους που τον ώθησαν να αποφασίσει την έκδοση του σχετικού βιβλίου και την ανάθεση της συγγραφής του στον συγγραφέα Σπ. Ι.Στεργίου.

Ο ίδιος ο συγγραφέας αναφέρθηκε με πολλή αγάπη στο Ναό όντας ο ίδιος Αυλωνίτης, συνέδεσε αυτόν με το Μουσείο Ζυγομαλά του οποίου ιδρύτρια είναι και πάλι η Λουκία Ζυγομαλά, ανέφερε πλην άλλων ότι ο συγκεκριμένος Ναός εκτός από χώρο θρησκευτικής ορθόδοξης λατρείας αποτελεί ένα Μουσείο το οποίο χρήζει ειδικής προστασίας και αντιμετώπισης και δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει το Σύλλογό μας για την επικουρία που του προσέφερε στη διοργάνωση της εκδήλωσης.

Η Βυζαντινή Χορωδία της Ενορίας Αυλώνος με τον πρωτοψάλτη κο Γρηγόριο Τυροβόλη εμβόλιμα έψαλε τροπάρια και ύμνους.

Στην εκδήλωση παρέστησαν ο Μητροπολίτης μας κ.Αθηναγόρας, ο Πρεσβύτερος του Ι.Ναού Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου π. Χρήστος Σύρμας, ιερείς της Μητροπόλεώς μας, ο Αντιδήμαρχος Αυλώνα κος Χρήστος Σιδέρης, ο Δημοτικός Σύμβουλος κος Νικόλαος Τζεβελέκος, εκπρόσωποι του Συλλόγου Αποστράτων Αυλώνα, του Συλλόγου Σαρακατσαναίων Αυλώνα ενώ τη σεμνή εκδήλωση παρακολούθησε πλήθος κόσμου.

Την επιμέλεια διοργάνωσης της εκδήλωσης είχε ο Σύλλογός μας ο οποίος μετά το πέρας αυτής παρέθεσε μικρή δεξίωση σε όλους όσους παρευρέθησαν την ημέρα αυτή στην παρουσίαση του βιβλίου.

Το βιβλίο διατίθεται στην Ενορία Αυλώνα από τον Ιερό Ναό Αγίων Αντωνίου και Ανδρέου και από το Σύλλογό μας, ο δε Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας ανακοίνωσε ότι τα έσοδα από την πώλησή του θα διατεθούν υπέρ αποπερατώσεως του Ενοριακού Κέντρου Αυλώνα.

Μετά τη συγγραφή του πονήματος για τον Ανδρέα Ζυγομαλά από τον Χίο φιλόλογο Λεωνίδα Πυργάρη, ο Αυλώνας κοσμείται επιπλέον με την έκδοση ενός λαμπρού συγγράματος αφιερωμένου στον καθεδρικό του Ναό από τον Αυλωνίτη εικαστικό Σπύρο Ι. Στεργίου. Μακάρι να ακολουθήσουν και άλλα συγγράματα σχετικά με τον τόπο μας που διαθέτει τόσο πλούσια ιστορική κληρονομιά!!!